Accent op klimaat, veiligheid en wonen in Miljoenennota

Voor de 26ste keer licht Ruurd Verdam de Miljoenennota toe die op Prinsjesdag, dinsdag 21 september, is gepresenteerd. Hét startschot voor het politieke seizoen, maar ook het moment waarop de Tweede Kamer tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen stilstaat bij de politiek-economische realiteit van het moment. Maar wat vertellen de data ons? Hoe staat de economie er op dit moment voor? Welke beleidsmaatregelen staan ons te wachten met betrekking tot het klimaat? En wat is de impact van de coronacrisis tot nu en met het oog op de komende jaren? Ruurd Verdam zocht het uit en zette de belangrijkste bevindingen uit de Miljoenennota op een rijtje.

Het is een begroting van een demissionair kabinet. Een kabinet dat dus niet veel meer mag dan op de winkel passen. De miljoenennota is dan een zogenaamde beleidsarme begroting. Toch blijft de miljoenennota een lezenswaardig stuk, te beginnen bij de analyse van de stand van de economie.

De economie heeft zich verrassend goed hersteld van de forse dip aan het begin van de coronacrisis. Er zijn nu zelfs meer mensen aan het werk dan net voor de crisis. Opvallend zijn de grote verschillen in de prognoses die het Centraal Plan Bureau vorig jaar midden in de crisis publiceerde en de verwachtingen nu. En dan hebben we het nog niet eens over de sombere scenario’s voor als er een tweede golf zou komen, die er wel degelijk geweest is. Verrassend is daarbij de constatering dat tijdens de koopkracht opvallend is gestegen. Ook ten opzichte van de landen om ons heen doet Nederland het goed.

De basis voor het voortvarende herstel is te danken aan een aantal factoren. Allereerst was daar de ‘intelligente lock down’, een synoniem voor een iets soepeler lock down dan in de landen om ons heen. Daarmee kreeg de economie iets meer lucht. Daarnaast is er natuurlijk de forse steun van de overheid, in totaal zo’n € 80 miljard. In vergelijking met de ons omringende landen heeft de overheid deze steun vooral gericht op het in stand houden van de banen, in de vorm van subsidiëring van de loonkosten. Dit alles om de economie intact de houden opdat, als het virus bedwongen is, de economie weer snel op gang kan komen. En dat lijkt dus gelukt. Zozeer zelfs dat de economie rond de zomer van dit jaar weer het niveau van net voor de crisis bereikte. En daarmee bevindt Nederland zich in de voorste regionen.

De begroting is zoals gezegd een beleidsarme. Maar hoewel het met de economie goed gaat liggen er wel een aantal uitdagingen die hoognodig om maatregelen vragen. Het accent ligt in de miljoennota daarbij op het klimaat, veiligheid en wonen. Voor het klimaat wordt maar liefst een bedrag van bijna € 7 miljard uitgetrokken. Maar hier ligt dan ook een uitspraak van de rechter dat Nederland meer vaart moet maken. Voor de veiligheid (bestrijding van de criminaliteit en bescherming van de burgers) wordt ca € 700 miljoen uitgetrokken. Ter ondersteuning van de doelstelling om in 10 jaar 1 miljoen woningen te bouwen wordt jaarlijks € 100 miljoen uitgetrokken. Maar de snelle rekenaar zal niet onder de indruk zijn van het bedrag van € 1.000 per nieuw te bouwen woning.

Al met al resteert een tekort van 2,4% van ons BBP, weer netjes onder de Europese 3% norm. Het illustreert hoe belangrijk de gezonde financiële uitgangspositie was die we net voor de crisis hadden, waardoor de overheid in staat was de economie fors te ondersteunen.

Bij en demissionair kabinet, waar de samenhang inmiddels ook niet meer is wat die was, ligt er dan wel meer ruimte voor de kamer voor bijsturing. Wat dat betreft is het een goede vingeroefening voor het werken met een minderheidskabinet. Maar wie bewaakt dan het totaalplaatje? Met de goedgekeurde aanpassingen zal het tekort weliswaar iets oplopen, maar het blijft ruim onder de 3%. En daarmee houdt men zicht op een terugkeer naar een gezonde uitgangspositie. Want juist als men het niet verwacht ligt een volgende crisis op de loer.

De gehele (of delen van de) Miljoenennota is te lezen door op de volgende link te klikken: Miljoenennota | Ministerie van Financiën – Rijksoverheid (rijksfinancien.nl)

Rotary Den Bosch West

Een hechte serviceclub in de regio Den Bosch. Interesse om lid te worden? Mail naar rotarydbwest@gmail.com.